Jeśli pojawiają się takie wątpliwości lub ktoś inny zasugerował nam wizytę u psychiatry, wówczas warto skorzystać z takiej konsultacji. Warto także skonsultować się psychiatrycznie gdy pojawiają się takie dolegliwości jak: lęk, niepokój, smutek, beznadzieja, zmęczenie, brak energii, pogorszenie pamięci, snu, apetytu, libido, lub inne niespecyficzne objawy

Absolutnie nie 🙂 Wizyty przebiegają w spokojnej, przyjaznej atmosferze. Polegają na rozmowie, tak by lekarz jak najbardziej mógł zrozumieć sytuację pacjenta i niejako „wczuć się w nią”. Wbrew społecznemu przekonaniu, lekarz psychiatra nie ma umiejętności „prześwietlania” pacjenta, i dowie się jedynie tego, czym pacjent zechce się z lekarzem podzielić. 

Wizyta ma na celu pomoc pacjentowi w jego kryzysie.

Celem usprawnienia wizyty, przynieś proszę

• dokumentację medyczną – jeśli posiadasz (np. ostatnie wypisy ze szpitali, aktualne badania laboratoryjne, opisy badań obrazowych OUN (tomografia, rezonans magnetyczny), badania psychologiczne);

• listę leków przyjmowanych
  
  • aktualni, jeśli przyjmujesz (uwzględnij zioła i suplementy diety)
  • w przeszłości, jeśli leczyłeś się psychiatrycznie wcześniej i pamiętasz nazwy;

Jeśli chcesz, możesz przyjść z bliską osobą, która doda ci otuchy, nawet jeśli w trakcie badania będzie czekać na korytarzu.

Zapisz listę pytań, które chcesz zadać – w trakcie wizyty łatwo o nich zapomnieć!

Pierwsza wizyta u psychiatry zazwyczaj trwa dłużej niż u lekarzy innych specjalności (ok. 30-60 min), ma ona na celu zbadanie pacjenta – zebranie wywiadu ogólnomedycznego i psychiatrycznego. Pytania mogą dotyczyć podstawowych kwestii, takich jak dzieciństwo, rodzina, wykształcenie, relacje z innymi, choroby somatyczne, ale większość z nich skupia się na aktualnym stanie psychicznym – świadomości, nastroju, codziennej energii, itd. W razie potrzeby, psychiatra może też przeprowadzić dodatkowe testy czy badanie fizykalne, w tym neurologiczne – takie, jak przeprowadza lekarz rodzinny czy neurolog.

Po ustaleniu diagnozy, wykluczeniu przeciwwskazań, ewentualnych interakcji lekowych i dostosowaniu do oczekiwań pacjenta, lekarz proponuje dalsze postępowanie (np. leczenie farmakologiczne, terapię).

Warto zaznaczyć, że w niektórych sytuacjach do postawienia diagnozy potrzebne jest kilkukrotne – w odstępach czasu – zbadanie pacjenta.

• Konsultacja on-line przebiega tożsamo do konsultacji w gabinecie.
• Po opłaceniu wizyty (przelew lub blik), pacjent otrzymuje link do wizyty.
• Do jej przeprowadzenia potrzebny jest komputer z dostępem do internetu, kamery i mikrofonu. Pacjent powinien znajdować się sam, w spokojnym pomieszczeniu, bez obecnych osób trzecich.
• Celem weryfikacji tożsamości wymagane jest od pacjent okazanie dowodu osobistego lub paszportu.
• Po przeprowadzeniu konsultacji pacjent otrzymuje zalecenia, kod recepty i/lub zwolnienie lekarskie.

Leczenie psychiatryczne polega na wielopłaszczyznowych oddziaływaniach. Lekarz przeprowadza z pacjentem rozmowy wspierające, prowadzi psychoedukację – czyli tłumaczy różne kwestie z zakresu zdrowia psychicznego. Niewiedza nasila jeszcze bardziej lęk „przed nieznanym”. Pacjent wyedukowany, który lepiej rozumie swój stan, objawy i leczenie – jest spokojniejszy i jego proces leczniczy przebiega sprawniej. Wreszcie lekarz, po ustaleniu tego z pacjentem, może zaproponować psychoterapię, czyli regularne spotkania z psychoterapeutą a także farmakoterapię, czyli przyjmowanie określonych leków. Do każdego pacjenta podchodzi się w sposób indywidualny i dobiera leczenie pod konkretne wskazania.

W niektórych sytuacjach wskazane może być leczenie psychiatryczne w warunkach Oddziału Dziennego, czy oddziału stacjonarnego w szpitalu psychiatrycznym.

• Psychiatra jest lekarzem, który ukończył studia lekarskie i ma wiedzę ogólnomedyczną. Psychiatra bada pacjentów, rozpoznaje choroby i ordynuje odpowiednie leczenie.
• Psychiatrzy zazwyczaj współpracują z psychologami, którzy przeprowadzają diagnozę psychologiczną, testy psychologiczne, wystawiają opinie psychologiczne, czy udzielają wsparcia psychologicznego pacjentowi.
• Zarówno psychiatra jak i psycholog, po ukończeniu specjalnego szkolenia – mogą nabyć kompetencje psychoterapeuty, który pomaga pacjentowi zrozumieć siebie, swoje przekonania, motywy, pomaga znaleźć sposoby radzenia sobie z trudnościami. W Polsce brakuje uregulowań prawnych zawodu psychoterapeuty, dlatego są osoby, które zajmują się psychoterapią, mimo, że nie mają do tego uprawnień. Przy wyborze psychoterapeuty dobrze więc skonsultować się z lekarzem psychiatrą.

Obrazowo porównałbym psychiatrę do ortopedy – obaj są lekarzami, badają, stawiają lekarskie diagnozy i leczą pacjentów, a psychologa do fizjoterapeuty – obaj są magistrami i współpracują (z psychiatrą czy psychologiem), udzielają pacjentom wsparcia – psychologicznego czy rehabilitacyjnego.

Jeśli masz wątpliwości do którego specjalisty zdrowia psychicznego się wybrać – warto udać się do psychiatry, który w razie konieczności wskaże odpowiednią drogę postępowania.

Jeśli lekarz zalecił leczenie farmakologiczne, to należy się do niego stosować. Przyjmowanie leków niezgodnie z zaleceniami, pomijanie dawek, samowolne odstawianie – może pogorszyć stan psychiczny, albo wywołać lekooporność.

Mimo, że objawy np. epizodu depresji ustąpiły, nie oznacza, że można samowolnie odstawić leki. By efekt był długotrwały i stabilny należy przyjmować leki zgodnie z zaleceniami lekarza.

Jeśli z jakiegoś powodu nie chcesz brać leków, bo na przykład się tego obawiasz lub Ci nie odpowiadają – koniecznie porozmawiaj o tym z lekarzem. Tylko wtedy lekarz będzie mógł zaproponować alternatywne rozwiązania. Jeśli z kolei planujesz odstawić leki, skonsultuj to proszę z lekarzem, tak, by było to dla Ciebie bezpieczne.

Leczenie zazwyczaj długotrwałe – trwa kilka miesięcy, czasami kilka lat, niekiedy konieczne jest przez całe życie – podobnie jak leczenie cukrzycy, nadciśnienia itd.

Ma to na celu przywrócenie i zachowanie równowagi psychicznej, także na poziomie biologicznym. W związku z tym, że zaburzenia psychiczne rozwijają się powoli, przez dłuższy czas, tak samo leczenie ich to dłuższy proces.

Czasami zdarza się też, że pacjent wymaga jedynie krótkofalowych oddziaływań farmakologicznych, np. doraźnie. Wówczas leczenie może trwać krócej (np. kila tygodni).

Długość leczenia zależy od wielu czynników, w tym od rozpoznania – dlatego ustala się to indywidualnie, wspólnie z lekarzem.

Wszystkie leki (w każdej specjalizacji) mają działania niepożądane, np. leki przeciwbólowe sprzyjają chorobie wrzodowej żołądka, a antybiotyki mogą powodować objawy żołądkowo-jelitowe. Jednak korzyści z ich stosowania są większe, niż ewentualny dyskomfort związany z działaniami niepożądanymi.

Warto pamiętać, że większość działań niepożądanych nie jest groźna dla zdrowia czy życia pacjenta.  W sytuacji gdy dany lek, może wywołać niebezpieczne działanie niepożądane, lekarz informuje pacjenta by ten zachował czujność.

Większość z działań niepożądanych mija po pewnym czasie stosowania leków (ok. 2 tygodniach).  Niektóre mogą występować stale, np. uczucie zmęczenia czy zmniejszenie libido. Ważne, by objawy niepożądane były słabo wyrażone i nie były dokuczliwe dla pacjenta. W sytuacji gdy bardzo zmniejszają komfort życia, należy wspólnie z lekarzem podjąć decyzję o zmianie leczenia i dobraniu leku tak, by przynosił tylko pozytywne efekty.

Obecnie stosuje się w psychiatrii leki nowej generacji, które nie uzależniają.

Są jednak leki, które mają potencjał uzależniający (głównie leki przyjmowane w sposób doraźny, benzodiazepiny i niektóre leki nasenne) i są nadal stosowane współcześnie, bo są bardzo skuteczne i medycyna nie ma dla nich lepszych alternatyw. Jednakże w związku z wiedzą o ich uzależniającym potencjalne, stosuje się je w sposób bezpieczny, tak by nie uzależnić pacjenta – tzn. krótkoterminowo, lub w sposób przerywany. Ponadto przestrzega się pacjentów przed ich nadużywaniem.